Enflasyondaki yükseliş ne anlama geliyor?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, enflasyon verileri, eylülde aylık bazda yüzde 6,3, yıllık bazda ise yüzde 24,52 artarak ekonomistlerin beklentilerinin oldukça üzerinde geldi. AA Finans'ın gerçekleştirdiği ankete göre ekonomistlerin beklentileri TÜFE'nin aylık yüzde 3,46, yıllık ise yüzde 21,19 artacağı şeklindeydi.

Enflasyon verisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı, eylül ayında enflasyonun yüzde 6,3 ile piyasa beklentisinin oldukça üzerinde gerçekleştiğini söyledi.

Yüksek aylık artışta, sadece hızlanan gıda fiyat artışının değil, dayanıklı tüketim malları başta olmak üzere kurda yaşanan sert yükselişin önemli boyutta yansımasının etkili olduğunu kaydeden Tokalı, "Yıllık enflasyon eylül sonunda yüzde 24,52'ye çıkarken, yıl sonuna dair tahminimizi yüzde 21,5'ten yüzde 26,5'e çekiyoruz. Hem kurda istikrar yönde eğilim ve kur etkisinin hızlı yansıtılmış olması, hem de Yeni Ekonomi Programı'nın enflasyonla mücadele kararlı yaklaşımı ile bu yılın yüksek baz etkisi doğrultusunda, gelecek yıla ait tahminimizi yüzde 16'dan yüzde 17,5'e ılımlı oranda çıkarıyoruz." şeklinde konuştu.

Eylül enflasyonu beklentilerin üzerinde

Tokalı, yıllık enflasyondaki yükselişte, kur etkisini daha kısa sürede ve daha belirgin yansıtan mal enflasyonunun ön planda kalmaya devam ettiğine dikkati çekti.

Son 8 aydır genişleme yönünde olan ÜFE-TÜFE yıllık enflasyon artış farkının son verilerde 21,6 puan gibi oldukça yüksek seviyeye ulaştığını söyleyen Tokalı, şunları kaydetti:

"Kurda mevcut durumda gözlenen istikrar kazanma eğiliminin korunması halinde, hem mal-hizmet enflasyonu hem de üretici-tüketici enflasyonu arasındaki farkların özellikle 2019 yılında daralmasını bekliyoruz. Hem mevcut enflasyonun yüksek seyri hem de temel enflasyon göstergelerinde devam eden riskler nedeniyle, TCMB'nin de son açıklamalarında işaret ettiği üzere, kısa vadede güçlü sıkı duruşta herhangi bir değişiklik beklemiyoruz."

"Yıllık gıda fiyat artışı yüzde 27,7"

AA Finans Analisti ve Ekonomist Haluk Bürümcekçi da eylül ayında enflasyonun 6,3 artışla yüzde 3,5 artış yönündeki konsensüs beklentinin aşırı üzerinde gerçekleştiğini söyledi.

Gıda fiyatlarının enflasyonu belirgin artırıcı yönde etkide bulunduğuna dikkati çeken Bürümcekçi, gıda dışı diğer gruplarda kurlara bağlı fiyat artışlarının aşırı yüksek olmasının daha etkili olduğunu vurguladı.

Bürümcekçi, yıllık TÜFE'nin önceki ayki yüzde 17,90 seviyesinden yüzde 24,52'ye yükseldiğini, endeks tarihinin yeni zirvesine işaret ettiğini dile getirdi.

Gıda enflasyonunun işlenmemiş ve işlenmiş gıda fiyatları kaynaklı yükseldiğinin altını çizen Bürümcekçi, şunları kaydetti:

"TÜİK'in hesaplamasına göre geçen yıl eylül ayında işlenmemiş gıda fiyatları aylık yüzde 1,34 gerilerken, bu yıl ise yüzde 6,38 artış gösterdi. İşlenmemiş gıda yıllık enflasyonu yüzde 24,3 seviyesinden yüzde 34'e yükselirken, işlenmiş gıda fiyatları yıllık artışı da yüzde 22,1 oldu. Böylece, gıda fiyatlarının yıllık artış hızı yüzde 27,7 ile endeks tarihinin zirvesine çıkarken, 2018 yılı için revize edilen Enflasyon Raporu gıda fiyatı varsayımının (yüzde 13) aşırı üzerinde kalmış oldu. Endeks tarihindeki ortalama yıllık artışı yüzde 10 civarında olan gıda fiyatlarının 2018 yılındaki seyri enflasyonun yılı yüzde 20’nin ne kadar üzerinde bitireceği konusunda belirleyicilerinden biri olacaktır."

"Ekimde enflasyon yüzde 25-26 aralığına yükselebilir"

Haluk Bürümcekçi, eylül sonunda önceki aya göre 6,62 puan artışla yüzde 24,52'ye yükselen yıllık TÜFE'nin, Enflasyon Raporu'nda yer alan yıl sonu TCMB revize tahmininin (yüzde 13,4) belirgin üzerinde kaldığının altını çizdi.

Gelecek dönem seyri açısından gıda fiyatlarının belirsizliği ve oynaklığı dışında, ham petrol ve diğer emtia fiyatlarının görünümü, döviz kuru hareketleri ve kamu fiyat/vergi ayarlamalarının enflasyon üzerindeki risklerin yönünü belirleyeceğini söyleyen Bürümcekçi, " sözlerine şöyle devam etti:

"Ancak, enflasyonun seyri açısından döviz kurları daha belirleyici olmaya devam edecektir ki, son günlerdeki geri çekilmeye rağmen eylül ayı ortalamasında kur sepeti bazında yüzde 12 civarı artış olması ve son bir yıllık dönemde değer kaybının yüzde 70 civarında seyretmesi kurlardan fiyatlara geçiş riskinin yüksek kaldığı anlamına gelmektedir. Ayrıca, elektrik ve doğal gaz fiyatlarında devam eden ayarlamaların doğrudan ve dolaylı etkileri ve mali tedbirler kapsamında gelebilecek yeni vergi artışları yükselişin devam edeceğini düşündürmektedir. Dolayısıyla manşet enflasyonun ekimde yüzde 25-26 aralığına kadar yükselmesi söz konusu olabilir. Enflasyonun yılı bu seviyeden daha düşük kapaması için ise kurlardaki geri çekilmenin çok daha belirginleşmesi gerekli olacaktır."

Kaynak: www.sondevir.com

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner16

banner15

banner21